Thiết bị cơ khí độc đáo với 131 chi tiết giúp mô phỏng chu kỳ quay và hiển thị thời gian trên nhiều hành tinh, từ Trái Đất đến Sao Hỏa.
Đồng hồ liên hành tinh đo thời gian trên Sao Hỏa
Một nhóm kỹ sư tại Anh vừa chế tạo thành công "Đồng hồ liên hành tinh" có khả năng hiển thị thời gian trên nhiều hành tinh, bao gồm Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc và Sao Thổ. Thiết bị cơ khí này gồm 131 chi tiết, với hệ thống bánh răng phức tạp giúp mô phỏng chính xác chu kỳ quay của từng hành tinh.
Mỗi mặt số được thiết kế để hiển thị góc nhìn từ cực Bắc, kèm ba kim chỉ vị trí bình minh, giữa trưa và hoàng hôn. Nhờ đó, người dùng có thể ước lượng thời điểm liên lạc giữa các hành tinh, ví dụ như khi một khu định cư trên Sao Hỏa muốn gọi về Trái Đất lúc hoàng hôn. Đây là minh chứng cho việc cơ khí truyền thống vẫn có thể giải quyết những bài toán thiên văn hiện đại.
Ngoài giá trị khoa học, đồng hồ còn mang tính thẩm mỹ cao với các viên đá màu tượng trưng cho từng hành tinh. Dù không thay thế được hệ thống tính toán của NASA, thiết bị này mở ra cách tiếp cận thú vị để con người hình dung thời gian trong không gian liên hành tinh.
Hệ thống LED tiết kiệm năng lượng cho AI
Các nhà khoa học tại Đại học Kỹ thuật Braunschweig (Đức) vừa phát triển hệ thống vi LED gallium nitride (GaN) kết hợp với mạch silicon, nhằm tạo ra bộ xử lý quang học neuromorphic. Công nghệ này cho phép xử lý thông tin bằng ánh sáng thay vì điện, hứa hẹn giảm đáng kể mức tiêu thụ năng lượng của trí tuệ nhân tạo.
GaN là vật liệu bán dẫn có độ bền nhiệt cao và khả năng phát sáng mạnh, từng được dùng để tạo ra LED xanh siêu sáng - thành tựu đoạt Nobel Vật lý năm 2014. Với dự án BRIGHT, các vi LED GaN siêu nhỏ có thể phát tín hiệu ánh sáng đến hàng triệu cảm biến mà không cần dây nối, mở ra khả năng kết nối song song khổng lồ cho hệ thống neuromorphic.
Nguyên mẫu hiện tại mới chứa khoảng 1.000 "nơ-ron" quang học, nhưng các mô phỏng cho thấy hiệu suất có thể cao gấp 100 lần chip AI hiện nay. Nếu thành công, công nghệ này sẽ giúp các trung tâm dữ liệu giảm tải điện năng, đồng thời củng cố vị thế châu Âu trong lĩnh vực bán dẫn thế hệ mới.
Thiết bị chấm lượng tử phát cặp photon siêu tinh khiết
Các nhà khoa học tại Trung Quốc vừa phát triển một thiết bị chấm lượng tử có khả năng phát ra cặp photon với độ tinh khiết kỷ lục. Trong thí nghiệm, 98,3% ánh sáng thu được xuất hiện dưới dạng cặp photon - một kết quả hiếm thấy đối với thiết bị trạng thái rắn. Thành tựu này mở ra triển vọng lớn cho các ứng dụng trong mạng lượng tử và truyền thông siêu bảo mật.
Điểm đặc biệt của nghiên cứu là việc sử dụng một trạng thái "tối" trong chấm lượng tử, cho phép hai electron cùng tồn tại trước khi phát ra photon theo chuỗi thác biexciton-exciton. Nhờ đặt chấm lượng tử trong khoang quang học siêu nhỏ, hiệu ứng Purcell đã tăng cường quá trình phát sáng, giúp tạo ra cặp photon đồng bộ với hiệu suất cao.
Dù đạt kết quả ấn tượng, thiết bị chỉ hoạt động ở nhiệt độ cực thấp dưới 10 kelvin. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng sẽ cải tiến để vận hành ở mức nhiệt cao hơn, gần điều kiện nitơ lỏng, nhằm đưa công nghệ này đến gần hơn với ứng dụng thực tế trong cảm biến lượng tử, hình ảnh y học tiên tiến và truyền thông an toàn tuyệt đối.
Theo Minh Hoàn/VTC News
