Quyết định tuyên bố phong tỏa Strait of Hormuz của Tổng thống Donald Trump được cho là nhằm gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên không đạt được tiến triển.

Theo CNN, giá dầu thế giới ngày 12/4 đã vượt mốc 100 USD/thùng sau khi ông Trump tuyên bố United States Navy sẽ triển khai kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định lực lượng hải quân nước này sẽ ngăn chặn các tàu thuyền ra vào khu vực ngay khi quyết định có hiệu lực.

Theo tài liệu hướng dẫn về luật tác chiến hải quân năm 2022 của Hải quân Mỹ, phong tỏa được định nghĩa là một hoạt động quân sự nhằm ngăn tàu thuyền hoặc máy bay của mọi quốc gia – cả đối địch lẫn trung lập – ra vào các cảng hoặc khu vực ven biển do quốc gia đối phương kiểm soát.

Tuyên bố của ông Trump gây chú ý bởi trước đó Washington nhiều lần yêu cầu Tehran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Trên thực tế, tuyến hàng hải này chưa bị đóng cửa hoàn toàn khi các tàu chở dầu quốc tế vẫn tiếp tục đi qua mỗi ngày.

Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Kpler, Iran vẫn duy trì xuất khẩu dầu trong thời gian xung đột. Trong tháng 3, nước này xuất khẩu trung bình khoảng 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tăng khoảng 100.000 thùng/ngày so với ba tháng trước đó. Vì vậy, việc phong tỏa eo biển Hormuz có thể làm gián đoạn nguồn thu quan trọng của Tehran từ xuất khẩu dầu.

Các chuyên gia nhận định chính quyền ông Trump trước đây chưa muốn áp dụng biện pháp mạnh tại Hormuz do lo ngại giá năng lượng toàn cầu tăng đột biến. Trước đó, Mỹ đã phải phối hợp xả kho dự trữ dầu khẩn cấp quy mô lớn để ổn định thị trường trong nước, đồng thời nới lỏng một số hạn chế liên quan đến dầu mỏ của Russia nhằm tăng nguồn cung.

Tuy vậy, sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan không đạt kết quả, giới quan sát cho rằng ông Trump sẵn sàng chấp nhận rủi ro khiến giá năng lượng tăng cao để gia tăng áp lực kinh tế, với mục tiêu buộc Tehran phải nhượng bộ và tiến tới chấm dứt xung đột.

Eo biển Hormuz được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển mỗi ngày. Do đó, mọi biến động tại khu vực này đều có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu.