Văn khấn lễ hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026 cần chuẩn bị đầy đủ, đúng nghi thức để thể hiện lòng thành kính khi tiễn ông bà tổ tiên sau những ngày sum họp đầu xuân.

Cúng hóa vàng là một trong những nghi thức truyền thống quan trọng, gần như không thể thiếu trongmỗi gia đình Việt Nam dịp Tết Nguyên đán. Thông thường, lễ được tổ chức vào ngày mùng 3 Tết, thời điểm khép lại những ngày sum họp đầu xuân, tiễn ông bà tổ tiên và các bậc gia thần sau khi về ăn Tết cùng con cháu. Bên cạnh việc chuẩn bị lễ vật chu đáo, bài văn khấn hóa vàng cũng là phần không thể thiếu để nghi lễ được thực hiện trọn vẹn, trang nghiêm và đúng phong tục.

Trong đời sống văn hóa truyền thống, lễ hóa vàng không đơn thuần là thủ tục mang tính hình thức, mà còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở các thế hệ con cháu về lòng hiếu kính và sự gắn kết gia đình.

Lễ hóa vàng là gì?

Tết Nguyên đán của người Việt bao gồm nhiều nghi lễ nối tiếp nhau theo trình tự thời gian. Mở đầu là lễ cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp. Đây được xem là dấu mốc khởi động không khí Tết trong mỗi gia đình.

Đến chiều 30 tháng Chạp (hoặc ngày 29 đối với năm tháng Chạp thiếu), các gia đình chuẩn bị mâm cơm tất niên cùng lễ vật để mời ông bà, tổ tiên về đón Tết. Từ thời điểm này, theo quan niệm dân gian, tổ tiên và các thành viên trong gia đình chính thức bước vào kỳ nghỉ Tết. Trên bàn thờ, các vật phẩm, hoa quả, bánh kẹo được bày biện và giữ nguyên trong suốt 3 ngày đầu năm.

Mâm cỗ cúng hóa vàng ngày Tết được chuẩn bị đẹp mắt. (Ảnh: Vĩnh Quyên)

Tùy điều kiện thực tế, một số gia đình có thể làm lễ tất niên sớm hơn để thuận tiện sắp xếp công việc, song nhìn chung kể từ khi cúng tất niên, không khí Tết đã chính thức bắt đầu.

Khi kỳ nghỉ Tết kết thúc, thường vào ngày mùng 3, gia đình chuẩn bị một mâm cơm thịnh soạn để làm lễ tiễn đưa ông bà, tổ tiên. Sau phần cúng lễ, số vàng mã được đặt trên bàn thờ trong những ngày Tết sẽ được đem đi thiêu hóa. Chính vì vậy, nghi thức này được gọi là lễ hóa vàng, còn có tên gọi khác là lễ tạ, lễ đưa tiễn ông bà, lễ đưa chân các cụ.

Con cháu sửa soạn mâm cơm dâng lên tổ tiên không chỉ để bày tỏ lòng biết ơn, mà còn như một lời chào trang trọng khép lại những ngày sum vầy đầu xuân.

Ngày tốt năm Bính Ngọ 2026 để cúng hóa vàng

Năm Bính Ngọ 2026, khoảng thời gian từ mùng 3 đến mùng 5 Tết Âm lịch được nhiều gia đình lựa chọn để tiến hành lễ hóa vàng. Cụ thể:

Mùng 3 Tết Bính Ngọ (tức ngày 19/2/2026 dương lịch) là một trong những thời điểm thuận lợi để thực hiện nghi lễ. Các khung giờ phù hợp trong ngày gồm: Giờ Mão (5h – 7h), Giờ Ngọ (11h – 13h), Giờ Thân (15h – 17h), Giờ Dậu (17h – 19h)

Mùng 4 Tết Bính Ngọ (tức ngày 20/2/2026 dương lịch) cũng là ngày thích hợp. Các khung giờ đẹp gồm: Giờ Mão (5h – 7h), Giờ Tỵ (9h – 11h), Giờ Thân (15h – 17h).

Mùng 5 Tết Bính Ngọ (tức ngày 21/2/2026 dương lịch) là lựa chọn cuối trong dịp hóa vàng đầu năm. Các giờ phù hợp gồm: Giờ Thìn (7h – 9h), Giờ Tỵ (9h – 11h), Giờ Mùi (13h – 15h).

Gia chủ có thể căn cứ vào điều kiện sinh hoạt của gia đình để lựa chọn ngày, giờ phù hợp trong khoảng thời gian nêu trên, bảo đảm sự trang nghiêm và thuận tiện.

Lễ hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026 cần chú trọng nội dung văn khấn, thời điểm thực hiện. (Ảnh: Đắc Huy)

Văn khấn cúng hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026

Trong nghi thức hóa vàng, bên cạnh lễ vật và mâm cỗ, bài văn khấn đóng vai trò quan trọng. Văn khấn thể hiện sự cung kính, lời cảm tạ tổ tiên và các bậc gia thần đã về chung vui cùng con cháu trong dịp Tết, đồng thời trang trọng tiễn đưa các ngài trở về.

Văn khấn theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Dưới đây là bài văn khấn hóa vàng dưới đây theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam" - NXB Văn hóa Thông tin.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần

Con kính lạy ngài Đương niên hành khiển, ngài Bản cảnh Thành hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch tôn thần.

Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh.

Hôm nay là ngày... tháng… năm Bính Ngọ

Chúng con là... tuổi...

Hiện cư ngụ tại...

Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.

Kính xin lưu phúc, lưu ân, phù hộ độ trì dương cơ âm trạch, mọi chỗ tốt lành, con cháu được bách sự như ý, vạn sự bình an, tài lộc song toàn, gia đạo hưng vượng.

Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Văn khấn cúng hóa vàng khác

Một bài văn khấn khác, gia chủ có thể tham khảo khi cúng hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026.

Hôm nay ngày…

Tại thôn/số nhà… xã/phường… huyện/quận… tỉnh/TP…

Tín chủ là… cùng toàn gia kính bái.

Nay nhân ngày lễ tạ, tín chủ kính cẩn sắm một lễ gồm…, gọi là lễ mọn lòng thành, kính dâng lên: Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, Bản gia Tiên sư, Bản viên Thổ công, liệt vị tôn thần.

Trước linh vị của:

Hiển tổ khảo/tổ tỷ... và các vị tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cùng các vong linh phụng thờ theo tiên tổ.

Kính cẩn thưa rằng:

Tiệc xuân đã mãn

Lễ tạ kính trình

Rước tiễn tiên linh

Lại về âm giới

Buổi đầu năm mới

Toàn gia mong đợi

Lưu phúc lưu ân

Kính cáo tôn thần

Phù trì phù hộ

Dương cơ âm mộ

Mọi chỗ tốt lành

Con cháu an ninh

Vận hành khang thái

Cẩn cáo!

Văn khấn lễ hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026 cần chuẩn bị đầy đủ, đúng nghi thức để thể hiện lòng thành kính. (Ảnh: Nhật Thùy)

Mâm lễ cúng hóa vàng gồm những gì?

Về cơ bản, mâm lễ cúng hóa vàng gồm hai phần: lễ vật và mâm cỗ cúng.

Các lễ vật thường bao gồm: tiền âm phủ, vàng mã, mâm ngũ quả, hoa tươi, bánh kẹo, trầu cau, hai cây mía.

Hai cây mía được chuẩn bị với quan niệm làm “đòn gánh” để các cụ gánh đồ về cõi âm, hoặc làm gậy chống đỡ mỏi khi đi đường.

So với mâm cỗ tất niên hay mâm cơm những ngày đầu năm, mâm cỗ hóa vàng có nét riêng nhưng vẫn bảo đảm sự đầy đủ, trang trọng. Gia đình có thể chuẩn bị mâm cỗ mặn hoặc chay tùy điều kiện.

Với mâm cỗ mặn, nhiều gia đình chuẩn bị thêm một con gà trống, đặt quay đầu về hướng bát hương trong tư thế gọi là “con gà biết kêu, biết gáy, đang chầu”, tức há miệng, chân quỳ, cánh duỗi ra. Cách bày biện này thể hiện sự trang nghiêm, thành kính trong nghi lễ.

Hóa vàng mã thế nào cho đúng cách?

Ngày lễ tiễn ông bà tổ tiên có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần người Việt. Theo quan niệm xưa, trong dịp Tết, gia thần và tổ tiên luôn ngự trên bàn thờ, vì vậy đèn hương không được để tắt. Các lễ vật như mâm ngũ quả, bánh kẹo… phải chờ đến ngày hóa vàng mới được hạ xuống (trừ những đồ mặn dễ hỏng như thịt, xôi). Việc hạ lễ trước khi hóa vàng được coi là thiếu trang trọng.

Sau khi hoàn tất phần lễ, việc hóa vàng cần thực hiện riêng biệt. Phần tiền vàng của gia thần được hóa trước, sau đó mới đến phần của tổ tiên để tránh nhầm lẫn. Theo tục xưa, tại nơi đốt vàng mã thường đặt vài ba cây mía dài làm “đòn gánh” để các linh hồn mang lễ vật theo.

Đáng chú ý, đồ mã truyền thống trước đây thường được làm nhỏ gọn, tinh tế; mỗi lễ gồm những loại tiền gì, số lượng bao nhiêu đều có quy định cụ thể. Khác với xu hướng hiện nay chuộng hình thức hoành tráng, làm đồ mã to như thật, quan niệm xưa đề cao sự vừa phải, tránh lãng phí.

Thực tế, việc đốt quá nhiều vàng mã không chỉ gây tốn kém mà còn làm gia tăng ô nhiễm môi trường, từ khí thải đến việc khai thác nguyên liệu sản xuất giấy. Đồng thời, hoạt động này cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, nhất là tại các khu dân cư đông đúc.

Khi hóa vàng, gia chủ cần lựa chọn vị trí phù hợp, sạch sẽ, thoáng đãng và tách biệt khỏi khu vực sinh hoạt. Cần tuân thủ nghiêm các nguyên tắc phòng cháy chữa cháy: loại bỏ vật liệu dễ bắt lửa xung quanh, chuẩn bị sẵn nước hoặc bình chữa cháy để xử lý kịp thời nếu xảy ra sự cố.

Theo Nhật Thùy (VTC News)

Nguồn: https://vtcnews.vn/van-khan-le-hoa-vang-tet-binh-ngo-2026-ar1003114.html