Chiến thắng 2-1 trước Croatia đưa Bồ Đào Nha vào vòng tiếp theo của World Cup 2026, nhưng cũng làm dấy lên tranh luận về việc liệu thầy trò Roberto Martinez thắng nhờ bản lĩnh hay chỉ gặp may. Theo HLV Miguel Santos, khác biệt không nằm ở may mắn mà ở những điều chỉnh chiến thuật đúng thời điểm của Bồ Đào Nha.
Sau những màn trình diễn chưa thật sự thuyết phục từ đầu World Cup 2026, Bồ Đào Nha cần một chiến thắng đủ sức thuyết phục để chứng minh họ không chỉ dựa vào tên tuổi của Cristiano Ronaldo. Màn ngược dòng 2-1 trước Croatia ở vòng 1/16 được xem là câu trả lời tích cực nhất của thầy trò HLV Roberto Martinez tính đến thời điểm này.
HLV Miguel Santos, người từng là đồng nghiệp của Ruben Amorim và dẫn dắt CLB nữ SC Braga, cho rằng Bồ Đào Nha hoàn toàn xứng đáng giành chiến thắng. Theo ông, Croatia đủ chất lượng để tạo ra một trận đấu cân bằng, thậm chí nếu cuộc đối đầu phải kéo dài sang hiệp phụ cũng không phải kết quả bất ngờ. Tuy nhiên, ở các trận đấu loại trực tiếp, khác biệt thường được tạo ra từ những chi tiết nhỏ.
Bồ Đào Nha tạo ra nhiều cơ hội hơn, sở hữu nhiều phương án tiếp cận khung thành hơn và quan trọng nhất là biết thay đổi khi thế trận yêu cầu. Đó không phải một chiến thắng áp đảo, nhưng cũng không phải chiến thắng nhờ may mắn.
Điểm nhấn lớn nhất nằm ở cách Roberto Martinez điều chỉnh chiến thuật. Bồ Đào Nha khởi đầu với sơ đồ 4-3-3 để kiểm soát khu trung tuyến và triển khai bóng ra hai biên. Khi Croatia vượt lên dẫn trước trong hiệp hai, nhà cầm quân này lập tức chuyển sang 4-4-2 nhằm tăng thêm sức ép lên hàng thủ đối phương và đưa đội bóng trở lại trận đấu.
Sau bàn gỡ hòa, Martinez không giữ nguyên hệ thống vừa mang lại hiệu quả mà tiếp tục đưa Bồ Đào Nha trở về 4-3-3. Theo Miguel Santos, đây là chi tiết rất quan trọng. Khi Croatia buộc phải chơi cởi mở hơn sau khi bị gỡ hòa, Bồ Đào Nha cần lấy lại quyền kiểm soát thay vì tiếp tục đánh đổi bằng một thế trận giàu rủi ro.
Santos đánh giá đây là trận đấu hay nhất của Bồ Đào Nha kể từ đầu World Cup 2026, đồng thời cũng là màn thể hiện cho thấy Roberto Martinez quản lý trận đấu tốt nhất. Chiến thắng không chỉ đến từ khoảnh khắc tỏa sáng của các cá nhân mà còn từ khả năng đọc trận đấu, thay đổi hệ thống và điều chỉnh nhịp chơi đúng lúc.
Dẫu vậy, Bồ Đào Nha vẫn còn những hạn chế. Đội bóng chưa tận dụng tốt các tình huống cố định, đôi lúc thiếu người trong vòng cấm khi triển khai bóng từ hai biên và vẫn để Croatia có thời gian tạo ra sức ép. So với những trận đấu trước, đây là phiên bản rõ ràng hơn của Bồ Đào Nha khi họ biết mình cần làm gì, biết thời điểm phải thay đổi và biết kết liễu trận đấu khi cơ hội xuất hiện.
Cristiano Ronaldo cũng để lại dấu ấn với bàn gỡ hòa từ chấm phạt đền. Miguel Santos chỉ ra rằng tiền đạo 41 tuổi nhiều lần rời khỏi khối phòng ngự thấp của Croatia để lùi xuống tham gia triển khai bóng. Theo ông, đó có thể là chủ đích chiến thuật của Roberto Martinez nhằm kéo trung vệ đối phương ra khỏi vòng cấm, hoặc cũng có thể là lựa chọn của chính Ronaldo khi muốn tham gia nhiều hơn vào lối chơi.
Dù xuất phát từ nguyên nhân nào, hệ quả đều giống nhau: mỗi khi Bồ Đào Nha đưa bóng từ hai biên vào, Ronaldo không phải lúc nào cũng xuất hiện ở vị trí dứt điểm. Đây được xem là bài toán Martinez cần tiếp tục giải quyết trước cuộc đối đầu với Tây Ban Nha.
Điểm cộng khác của HLV Roberto Martinez là quyết định rút Ronaldo khỏi sân đúng thời điểm. Goncalo Ramos vào sân và lập tức tạo ra một mối đe dọa khác cho hàng thủ Croatia. Theo Miguel Santos, Ramos là mẫu tiền đạo toàn diện với khả năng dứt điểm bằng cả chân lẫn đầu, tốc độ tốt và biết cách di chuyển trong cũng như ngoài vòng cấm. Bàn thắng quyết định không chỉ mang về chiến thắng mà còn giúp tiền đạo trẻ có thêm sự tự tin cho chặng đường phía trước.
Miguel Santos cho rằng Ronaldo nhiều khả năng vẫn sẽ đá chính trước Tây Ban Nha. Tuy nhiên, thử thách sắp tới sẽ hoàn toàn khác. Trận thắng Croatia cho thấy Bồ Đào Nha không vượt qua đối thủ nhờ may mắn, mà nhờ những điều chỉnh đúng thời điểm và sự linh hoạt trong cách vận hành lối chơi. Dẫu vậy, để tiếp tục tiến sâu tại World Cup 2026, thầy trò Roberto Martinez sẽ cần chứng minh công thức ấy đủ hiệu quả trước một đối thủ mạnh hơn rất nhiều là Tây Ban Nha.
